زندانى شد . از كلمات آن حضرت است خطاب به بعضى از شيعيان : « اىْ فُلانُ اتَّقِ اللَّهَ وَ قُلِ الْحَقَّ وَ انْ كانَ فيهِ هَلاكُكَ فَانَّ فيهِ نَجاتَكَ . وَ دَعِ الْباطِلَ وَ انْ كانَ فيهِ نَجاتُكَ فَانَّ فيهِ هَلاكَكَ » « 1 » خود را از غضب خدا حفظ كن و سخن حق را بىپروا بگو هرچند نابودى تو در آن باشد . اما بدان كه حق موجب نابودى نيست ، نجات دهنده است . باطل را همواره رها كن هرچند نجات تو در آن باشد ، و هرگز باطل نجات‌بخش نيست ، بالاخره سبب نابودى است . شيخ مفيد دربارهء آن حضرت مىگويد : او عابدترين و فقيه‌ترين و بخشنده‌ترين و بزرگ‌منش‌ترين مردم زمان خود بود . زياد تضرع و ابتهال به درگاه خداوند متعال داشت . اين جمله را زياد تكرار مىكرد : « اللَّهُمَّ انّى أَسْأَلُكَ الرّاحَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ وَ الْعَفْوَ عِنْدَ الْحِسابِ » « 2 » . بسيار به سراغ فقرا مىرفت . شبها در ظرفى پول و آرد و خرما مىريخت و به وسائلى به فقراى مدينه مىرساند درحالىكه آنها نمىدانستند از ناحيهء چه كسى است . هيچ كس مثل او حافظ قرآن نبود . با آواز خوشى قرآن مىخواند . قرآن خواندنش حزن و اندوه مطبوعى به دل مىداد . شنوندگان از شنيدن قرآنش مىگريستند . مردم مدينه به او لقب « زين المجتهدين » داده بودند . هارون در سال 179 به قصد حج از بغداد خارج شد . ابتدا به مدينه رفت . در همان جا دستور جلب امام را صادر كرد . مردم مدينه زياد متأثر شدند و مدينه يكپارچه غلغله شد . هارون دستور داد شبانه امام را در يك محمل سرپوشيده به بصره روانه كردند و به پسر عمش عيسى بن جعفر عباسى كه حاكم بصره بود تحويل دادند و در آنجا آن حضرت را زندانى كردند ، و روز بعد براى غلطاندازى و اشتباهكارى بر مردم ، دستور داد محمل ديگرى سرپوشيده به طرف كوفه حركت دهند تا مردم گمان كنند آن حضرت را به كوفه برده‌اند ، از طرفى اميدوار و مطمئن گردند كه چون به كوفه فرستاده مىشود و آنجا مركز دوستان و شيعيان آن حضرت است خطرى متوجه آن حضرت نخواهد شد و از طرف ديگر اگر عده‌اى قصد داشته باشند مانع حركت موسى بن جعفر عليه السلام گردند و آن حضرت را از بين راه برگردانند ذهنشان متوجه راه كوفه بشود . يك سال در زندان بصره بود . هارون دستور داد به عيسى كه كار موسى بن جعفر

--> ( 1 ) . تحف العقول ، ص 408 . ( 2 ) . ارشاد ، ص 296 .